AutoCAD Tekencommando’s: 10 Basisfuncties met Alle Opties Uitgelegd

1. Constructielijn — XLINE (XL)

XLINE tekent een oneindige hulplijn die doorloopt in beide richtingen. Constructielijnen zijn onmisbaar voor het opzetten van tekeningen: gebruik ze als verticale en horizontale assen, referentiegridlijnen of voor het projecteren van punten. Plaats constructielijnen altijd op een aparte laag die je niet afdrukt.

Werkwijze: typ XL, klik het ankerpunt aan en klik een tweede punt om de richting te bepalen. Alle volgende punten maken nieuwe lijnen vanuit hetzelfde ankerpunt.

2. Polylijn — PLINE (PL)

PLINE tekent een aaneengesloten lijn waarbij alle segmenten één enkel object vormen. Dit maakt polylijnen eenvoudiger te bewerken, te meten en te gebruiken als basis voor 3D-objecten. Polylijnen kunnen ook een breedte hebben en kunnen schakelen tussen rechte segmenten en bogen.

Werkwijze: typ PL, klik het startpunt aan, klik daarna de vervolg-punten. Rechtermuisklik om te stoppen.

2. Veelhoeken en Rechthoeken

3. Veelhoek — POLYGON (POL)

POLYGON tekent een regelmatige veelhoek met een gelijk aantal zijden, van driehoek (3) tot 1024-hoek. Je geeft het aantal zijden op, bepaalt het middelpunt en kiest de grootte via radius of zijdelengte.

Werkwijze: typ POL, geef het aantal zijden op (bijv. 6 voor zeshoek), klik het middelpunt aan, kies de instelling (I of C) en klik de radius aan.

4. Rechthoek — RECTANG (REC)

RECTANG tekent een rechthoek door twee diagonaal tegenovergestelde hoekpunten te bepalen. De rechthoek is altijd een gesloten polylijn — je kunt hem als één object bewerken. Met de opties kun je afschuiningen, afrondingen, breedte en zelfs rotatie toevoegen.

Werkwijze: typ REC, klik het eerste hoekpunt aan, klik het tweede (diagonale) hoekpunt aan.

3. Cirkels en Bogen

5. Boog — ARC (A)

ARC tekent een cirkelboog op meerdere manieren. De standaardmethode gebruikt drie punten: startpunt, tweede punt op de boog en eindpunt. Je kunt ook starten vanuit het middelpunt of de radius opgeven.

Werkwijze: typ A, klik het startpunt aan, klik een tussenliggend punt op de boog, klik het eindpunt aan.

6. Cirkel — CIRCLE (C)

CIRCLE heeft zes verschillende tekenmethoden, elk geschikt voor een andere situatie. De standaardmethode gebruikt middelpunt en radius. Voor meer nauwkeurigheid gebruik je de 2P-, 3P- of T-methode.

Werkwijze: typ C, klik het middelpunt aan en klik een punt op de cirkelrand (= radius) of typ de radius als getal.

4. Vloeiende Lijnen en Speciale Vormen

7. Revisiewolk — REVCLOUD

REVCLOUD tekent een gesloten wolk van kleine boogjes rond een gebied. Gebruik revisiewolken om gewijzigde onderdelen te markeren in revisietekeningen, of als detailcirkel om een onderdeel te omkaderen.

Werkwijze: typ REVCLOUD, klik het startpunt aan en beweeg de muis langs de gewenste omtrek zonder te klikken. AutoCAD sluit de wolk automatisch als je terugkeert naar het startpunt.

8. Spline — SPLINE (SPL)

SPLINE tekent een vloeiende, gebogen lijn door een reeks punten met tangentiële overgangen. Gebruik splines voor organische vormen, contouren, terreinprofielen en designtekeningen.

Werkwijze: typ SPL, klik het startpunt aan en klik alle volgende punten. Klik rechts om te stoppen en geef de beginrichting op (of druk Enter voor automatisch).

5. Ellips en Ellipsboog

9. Ellips — ELLIPSE (EL)

ELLIPSE tekent een volledige ellips of een ellipsboog. De standaardmethode bepaalt de eerste as via twee eindpunten en daarna de halve lengte van de tweede as. Door het tweede punt niet horizontaal te plaatsen, teken je een gekantelde ellips.

Werkwijze: typ EL, klik het beginpunt van de eerste as aan, klik het eindpunt van de eerste as aan, klik daarna een punt om de lengte van de tweede as te bepalen.

10. Ellipsboog — ELLIPSE ARC (EL > A)

De ellipsboog is een variant van het ELLIPSE-commando waarbij automatisch de boogoptie (A) geactiveerd is. Na het definiëren van de twee assen geef je een begin- en eindhoek op om de openingshoek van de boog te bepalen.

Werkwijze: typ EL, kies optie A, definieer de twee assen en geef daarna de begin- en eindhoek op in graden. 0° ligt rechts, 90° bovenaan, 180° links.

Sneltoetsen Overzicht: Alle Tekencommando’s

Bewaar deze tabel als referentie naast je werkplek tot je de sneltoetsen automatisch gebruikt.

Praktijkvoorbeelden: Welk Tekencommando Gebruik je Wanneer?

De keuze van het juiste commando hangt af van het object dat je wil tekenen en de beschikbare informatie:

Voor architecten en bouwontwerpers:

• XLINE voor het opzetten van column grids, gevelas en snijlijnen als basisraster
• PLINE voor wanden, omtreklijnen en vloerafwerkingen die als één object bewerkbaar moeten zijn
• RECTANG voor ramen, deuren, ruimteblokken en sanitaire objecten
• CIRCLE voor ronde zuilen, ventilatieopeningen en vloerputten

Voor ingenieurs en constructeurs:

• POLYGON (Circumscribed) voor zeskantmoeren, bouten en flenzen in technische tekeningen
• ARC voor tandwielen, beugels en afgeronde onderdelen met bekende radius
• ELLIPSE (Rotation) voor isometrische weergaven van cirkelvormige onderdelen
• SPLINE voor organische vormen, stromingsprofielen en vrije contouren

Voor installatietechnici:

• PLINE met boogoptie (A) voor leidingen met bochten als doorgaande objecten
• CIRCLE voor doorsneden van buizen, kabels en ventilatiekanalen
• RECTANG voor schakelkasten, kabelgoten en installatieblokken
• REVCLOUD voor het markeren van gewijzigde installatieonderdelen in revisieplans

Voor landmeters en designtekenaars:

• SPLINE voor terreincontouren, hoogtelijnen en organische landschapsvormen
• XLINE (Bisect) voor het halveren van hoeken bij percelen en wegtracering
• ELLIPSE voor ovale vijvers, parkpaden en designelementen in plattegronden
• REVCLOUD voor het omkaderen van detailzones in inzetvensters

Tip: De meest gebruikte tekencommando’s in de dagelijkse praktijk zijn LINE, PLINE, CIRCLE en RECTANG. Zodra je die beheerst, leer je de overige commando’s snel aan wanneer de situatie er om vraagt.

Veelgestelde Vragen over AutoCAD Tekencommando’s

Hoe teken je een hoek van 8 graden in AutoCAD?

Gebruik het XLINE-commando met de A-optie voor een constructielijn op een vaste hoek: typ XL, druk Enter, typ A, geef 8 op en klik het ankerpunt aan. Voor een gewone lijn op een hoek: gebruik het LINE-commando (L) met relatieve polaire coördinaten: typ @100<8 voor een lijn van 100 eenheden onder 8 graden. Vervang 100 door de gewenste lengte en 8 door de gewenste hoek.

Wat is het verschil tussen een polylijn en een spline in AutoCAD?

Een polylijn bestaat uit rechte segmenten (en eventueel boogsegmenten) die abrupte hoeken maken. Een spline maakt vloeiende, curve-overgangen door de punten heen via wiskundige interpolatie. Polylijnen zijn eenvoudiger te bewerken en te meten; splines zijn beter voor organische vormen. Polylijnen kun je omzetten naar splines via SPLINEDIT of het commando SPLINE > O (Object).

Hoe teken je een cirkel door drie punten in AutoCAD?

Gebruik CIRCLE (C) met de 3P-optie: typ C, druk Enter, typ 3P en klik drie punten op de gewenste cirkelomtrek aan. AutoCAD berekent automatisch het middelpunt en de radius. Deze methode is ideaal als je drie punten kent die op de cirkel moeten liggen, maar het middelpunt niet weet.

Hoe maak je een revisiewolk in AutoCAD?

Typ REVCLOUD in de commandoregel. Gebruik optie A om de booggrootte in te stellen (begin met de helft van je tekenschaal, bijv. 2.5 mm op schaal 1:50). Klik het startpunt aan en beweeg de muis langs de omtrek van het te markeren gebied zonder te klikken. AutoCAD sluit de wolk automatisch zodra je terug bij het startpunt bent. Gebruik optie O om een bestaand gesloten object (cirkel, rechthoek) direct om te zetten naar een revisiewolk.

Geavanceerde Technieken met Tekencommando’s

Voor ervaren AutoCAD-gebruikers zijn er nog krachtigere mogelijkheden:

Polylijn Bewerken met PEDIT

Nadat je een polylijn getekend hebt, kun je hem uitgebreid bewerken via het commando PEDIT (PE). Dit opent een volledig bewerkingsmenu voor polylijnen.

Mogelijkheden met PEDIT:

• Losse lijnen samenvoegen tot één polylijn via optie J (Join)
• Breedte van de gehele polylijn of individuele segmenten aanpassen
• Hoekpunten toevoegen, verwijderen of verplaatsen via optie E (Edit vertices)
• Een polylijn omzetten naar een Spline-approximatie via optie S (Spline)
• Een polylijn sluiten of openen via optie C/O (Close/Open)

Use case:

Importeer geometrie samenvoegen tot werkbare polylijnen, wandcontouren repareren, leidingnetwerk aaneensluiten.

CIRCLE met Tangent-Tangent-Tangent (TTT)

Naast de sneltoetsopties biedt AutoCAD een TTT-methode voor cirkels die raak zijn aan drie bestaande objecten. Deze methode is alleen beschikbaar via het lint.

Techniek:

Ga naar Home > Draw > Circle en kies Tan, Tan, Tan in het uitklapmenu. Klik drie bestaande lijnen of cirkels aan waaraan de nieuwe cirkel tangentieel moet zijn. AutoCAD berekent automatisch alle mogelijk oplossingen en kiest de meest nabije.

Use case:

Technische tekeningen met passende cirkels, tandwielontwerpen, afgeronde driehoeken.

XLINE als Bisectrice voor Hoekverdeling

De B-optie (Bisect) van XLINE is ideaal voor het nauwkeurig verdelen van hoeken in twee gelijke delen.

Techniek:

Typ XL, kies optie B, klik het hoekpunt aan (het snijpunt van de twee lijnen), klik daarna een punt op het eerste been van de hoek aan en dan een punt op het tweede been. AutoCAD plaatst automatisch de bissectrice.

Use case:

Perceel opsplitsen, spiegelassen bepalen, hoekbisectricen in geometrische constructies.

Wil je deze geavanceerde technieken leren? In onze Cursus AutoCAD 2D Basis behandelen we alle tekencommando’s met uitgebreide oefeningen. In de Cursus AutoCAD 2D Gevorderd ga je dieper in op PEDIT, splines en geavanceerde constructiemethoden.

Veelgemaakte Fouten en Hoe Je Ze Voorkomt

Fout 1: Constructielijnen afgedrukt op het eindplan

Probleem:

Constructielijnen (XLINE) staan nog op de tekening bij het afdrukken en verschijnen op het eindplan.

Gevolg:

Professionele plannen zien er rommelig en onafgewerkt uit.

Oplossing:

Zet constructielijnen altijd op een aparte laag (bijv. ‘Hulplijnen’ of ‘CONST’). Zet de plotstatus van die laag uit in de Layer Properties Manager via het printer-icoontje. De lijnen blijven zichtbaar op het scherm maar worden nooit afgedrukt.

Fout 2: PLINE en LINE door elkaar gebruiken

Probleem:

Je tekent met LINE terwijl je een polylijn nodig hebt, of omgekeerd.

Gevolg:

Lijnen zijn losse objecten die moeilijk als geheel te bewerken zijn, of een polylijn is niet bewerkbaar op segmentniveau.

Oplossing:

Gebruik LINE voor afzonderlijke lijnstukken die je onafhankelijk wil bewerken. Gebruik PLINE voor omtrekken, contouren en leidingen die als één geheel moeten functioneren. Converteer achteraf: JOIN (J) voor losse lijnen naar polylijn, EXPLODE (X) voor polylijn naar losse lijnen.

Fout 3: Verkeerde POLYGON methode (I versus C)

Probleem:

Je tekent een zeshoek met de I-optie maar de zijden zijn te klein voor je toepassing.

Gevolg:

De veelhoek past niet op het gewenste object (bijv. moer of bout).

Oplossing:

Gebruik I (Inscribed) als de opgegeven radius de afstand van het middelpunt naar een hoekpunt is (omgeschreven cirkel). Gebruik C (Circumscribed) als de opgegeven radius de afstand van het middelpunt naar het midden van een zijde is (ingeschreven cirkel). Voor technische toepassingen (moeren) gebruik je doorgaans C met de buitendiameter.

Fout 4: SPLINE eindigt abrupt met verkeerde richting

Probleem:

De spline start of eindigt in een onverwachte richting na het bevestigen.

Gevolg:

De curve maakt een ongewenste knik aan het begin of einde.

Oplossing:

Na het klikken van het laatste punt en rechtermuisklik vraagt AutoCAD om de beginrichting en eindrichting. Druk telkens Enter voor ‘Automatisch’ — AutoCAD bepaalt dan de meest vloeiende overgang. Wil je een specifieke richting: klik een punt in de gewenste richting aan.

Fout 5: RECTANG opties vergeten na heropstarten AutoCAD

Probleem:

In een vorige sessie heb je RECTANG gebruikt met een afschuining (C) of afronding (F). Nu krijg je steeds een rechthoek met afgeschuinde of afgeronde hoeken.

Gevolg:

Rechthoeken hebben ongewenste hoekopmaak.

Oplossing:

De RECTANG-instellingen worden opgeslagen per tekening. Open RECTANG, kies optie C (Chamfer) en stel beide afstanden in op 0. Of kies F (Fillet) en stel de radius in op 0 om terug naar scherpe hoeken te gaan.

Fout 6: CIRCLE met verkeerde methode voor gegeven informatie

Probleem:

Je kent de diameter maar typt de waarde als radius, of omgekeerd.

Gevolg:

De cirkel is twee keer te groot of twee keer te klein.

Oplossing:

AutoCAD vraagt standaard om de radius. Wil je een diameter opgeven: gebruik na het eerste punt (middelpunt) optie D, of gebruik de 2P-methode waarbij de twee punten de diameter definiëren. Controleer altijd de grootte via het Eigenschappenvenster (Ctrl+1) na het tekenen.

Veelgestelde Vragen: Quick Reference

Q: Wat is de sneltoets voor constructielijn in AutoCAD?

A: XL (XLINE). Gebruik optie H voor horizontaal, V voor verticaal, A voor een specifieke hoek en B voor de bissectrice van een hoek.

Q: Wat is de sneltoets voor polylijn in AutoCAD?

A: PL (PLINE). Gebruik optie A om bogen toe te voegen en W om een lijnbreedte in te stellen.

Q: Hoe teken je een exacte rechthoek met opgegeven breedte en hoogte?

A: Typ REC, klik het eerste hoekpunt aan, typ daarna D (Dimensions), geef de breedte op (Enter), geef de hoogte op (Enter), en klik om de richting te bevestigen.

Q: Hoe converteer je een cirkel naar een polylijn in AutoCAD?

A: Gebruik PEDIT (PE) op de cirkel: kies ‘Ja’ bij de vraag om te converteren naar polylijn. Of gebruik BOUNDARY om een polylijn te trekken over de cirkel. Ellipsen converteren via PEDIT of via SPLINE > O (Object).

Q: Wat is het verschil tussen XLINE en RAY in AutoCAD?

A: XLINE loopt oneindig in beide richtingen. RAY (commando: RAY) loopt oneindig in één richting vanuit een startpunt. Beide zijn hulplijnen; XLINE is gebruikelijker voor het opzetten van tekenrasters.