Hoe Gebruik je Geometrische Constraints in AutoCAD? Volledige Uitleg (deel 1)

Wil je slimmer tekenen in AutoCAD door relaties tussen objecten vast te leggen? Met geometrische constraints definieer je logische regels die bepalen hoe objecten zich gedragen, zoals evenwijdig, haaks of gespiegeld. In deze gratis handleiding leer je alle 12 constrainttypes gebruiken, hoe je Auto Constraints inzet om automatisch constraints toe te passen en hoe je symbolen weergeeft of verbergt. Ideaal voor technici, architecten en iedereen die foutloos en efficiënt wil tekenen. Geen cursus nodig, je kunt dit meteen zelf toepassen.

✓ Gratis AutoCAD tip  •  Geen cursus vereist  •  Direct toepasbaar

Voor wie dit is: Deze handleiding is geschikt voor AutoCAD-gebruikers die de basisbewerkingen kennen en slimmere, parametrische tekeningen willen opzetten. Tijdsduur: 15 minuten.

Wil je constraints en parametrisch tekenen professioneel leren toepassen? Ontdek onze cursus AutoCAD 2D Gevorderd.

Hoe Gebruik je Geometrische Constraints in AutoCAD?

Geometrische constraints in AutoCAD leg je in via Parametric → Geometric. Je kiest een constraintstype (bijv. Coincident, Parallel of Symmetric), selecteert de objecten en AutoCAD past de geometrie automatisch aan. Constraints leggen relaties tussen objecten vast zodat je tekening logisch blijft bij aanpassingen. Beschikbaar vanaf AutoCAD 2010.

Hieronder vind je de gedetailleerde stap-voor-stap uitleg met alle instellingen.

Belangrijkste Punten

• Geometrische constraints vind je via Parametric → Geometric in het AutoCAD lint
• 12 constraintstypes: Coincident, Collinear, Concentric, Fix, Parallel, Perpendicular, Horizontal, Vertical, Tangent, Smooth, Symmetric en Equal
• Constraints zijn beschikbaar vanaf AutoCAD 2010, ook in AutoCAD LT
• Auto Constraints voegt automatisch constraints toe op basis van de positie van objecten
• Verwijder een constraints via rechtermuisklik op het constraint-symbool → Delete
• Combineer met dimensionele constraints (deel 2) voor volledig parametrische tekeningen

Moeilijkheidsgraad: Gemiddeld (15 minuten om te leren)

Vereiste AutoCAD versie: AutoCAD 2010 of nieuwer

Alternatieve methode: Dimensionele constraints instellen via Parametric → Dimensional (zie deel 2)

Geometrische Constraints in AutoCAD: De Volledige Uitleg

Laatst geverifieerd: mei 2026

Getest in: AutoCAD 2024, AutoCAD 2021 en AutoCAD LT

Platform: Windows 10/11

Stap 1: Open de geometrische constraints

Navigeer in AutoCAD naar het tabblad Parametric → Geometric.

Beschikbaar vanaf AutoCAD 2010. Je vindt hier alle 12 constraintstypes: Coincident, Collinear, Concentric, Fix, Parallel, Perpendicular, Horizontal, Vertical, Tangent, Smooth, Symmetric en Equal, plus Auto Constraints.

Stap 2: Coincident constraints: punt op punt of punt op lijn

Met Coincident laat je een punt aansluiten op een ander punt of op een lijn.

Teken 2 lijnen die niet op elkaar aansluiten. Activeer Coincident en klik op een eindpunt of middelpunt van de eerste lijn. Klik daarna op een eindpunt of middelpunt van de tweede lijn. De tweede lijn schuift zodat de punten samenvallen.

Optie O: Kies deze optie om in de plaats van een punt de volledige lijn tussen twee punten aan te wijzen.

Stap 3: Collinear constraints: lijn in verlengde van andere lijn

Met Collinear leg je een lijn in het verlengde van een andere lijn.

Teken 2 lijnen die niet op dezelfde as liggen. Activeer Collinear en kies de twee lijnen. De tweede lijn past zijn richting aan aan de eerste lijn zodat ze op dezelfde as liggen.

Optie M: Selecteer meerdere objecten in één keer.

Stap 4: Concentric constraints: gedeeld middelpunt voor cirkels

Met Concentric laat je twee cirkelvormige objecten (cirkels of bogen) hetzelfde middelpunt delen.

Teken 2 cirkels waarvan de middelpunten niet op dezelfde plaats liggen. Activeer Concentric en kies de twee cirkelvormige objecten. De tweede cirkel verschuift zodat het middelpunt samenvalt met dat van de eerste.

Stap 5: Fix constraints: punt of lijn vastzetten op positie

Met Fix zet je een punt of lijn vast op zijn huidige positie. Het object kan niet meer verschuiven.

Klik op de lijn of het punt dat je wil vastzetten. Het Fix-symbool verschijnt.

Optie O: Leg een volledig object vast in plaats van alleen een punt.

Stap 6: Parallel constraints: twee lijnen evenwijdig

Met Parallel leg je twee lijnstukken evenwijdig aan elkaar.

Klik op twee lijnstukken. De tweede lijn past zijn richting aan aan de eerste zodat ze evenwijdig lopen.

Stap 7: Perpendicular constraints: twee lijnen haaks

Met Perpendicular leg je twee lijnstukken haaks op elkaar (90 graden).

Klik op twee lijnstukken. De tweede lijn past zijn richting aan aan de eerste zodat ze haaks staan.

Stap 8: Horizontal constraints: lijn horizontaal leggen

Met Horizontal leg je een lijn of twee punten op dezelfde Y-coördinaat.

Selecteer de lijn die je horizontaal wil leggen. Let op: je kunt kiezen tussen het linker- en het rechtereindpunt als ankerpunt, wat een ander resultaat geeft.

Optie 2P: Wijs twee punten aan (bijv. twee middelpunten van cirkels of twee eindpunten). Het tweede punt past zich aan aan het eerste.

Stap 9: Vertical constraints: lijn verticaal leggen

Met Vertical leg je een lijn of twee punten op dezelfde X-coördinaat.

Selecteer de lijn die je verticaal wil leggen. Let op: je kunt kiezen tussen het linker- en het rechtereindpunt als ankerpunt, wat een ander resultaat geeft.

Optie 2P: Wijs twee punten aan (bijv. twee middelpunten van cirkels of twee eindpunten). Het tweede punt past zich aan aan het eerste.

Stap 10: Tangent constraints: vloeiende aansluiting cirkel op lijn

Met Tangent laat je een cirkelvormig object tangentieel aansluiten op een rechtlijnig of ander cirkelvormig object. Tangentieel betekent een vloeiende overgang zonder hoek.

Selecteer twee objecten. Het laatst gekozen object past zich aan aan het eerst gekozen object.

Stap 11: Smooth constraints: twee curves vloeiend verbinden

Met Smooth sluit je twee curves op elkaar aan met een vloeiende overgang (G2-continuiteit). Dit gaat verder dan Tangent en zorgt voor een perfecte vlakke aansluiting.

Stap 12: Symmetric constraints: gespiegelde geometrie

Met Symmetric plaats je twee lijnen of punten gespiegeld ten opzichte van een gekozen spiegellijn.

Selecteer de eerste curve, daarna de tweede curve en kies de spiegellijn. De tweede gekozen lijn past zich aan aan de eerste.

Optie 2P: Leg twee punten gespiegeld ten opzichte van de spiegellijn.

Stap 13: Equal constraints: objecten gelijke afmetingen geven

Met Equal geef je twee objecten dezelfde lengte of straal.

Selecteer de eerste lijn, daarna de tweede lijn. De tweede lijn past zijn lengte aan aan de eerste. Als je achteraf de lengte van de eerste lijn verandert, past de tweede zich automatisch aan.

Optie M: Selecteer meerdere objecten in één keer.

Stap 14: Auto Constraints: automatisch constraints toepassen

Met Auto Constraints selecteer je objecten en voegt AutoCAD automatisch constraints toe op basis van de positie van de objecten en de relaties ertussen.

Activeer Auto Constraints via Parametric → Geometric → Auto Constraints. Selecteer de gewenste geometrie en bevestig met rechtermuisklik.

Optie S: In het instellingenkader kies je welke constraintstypes al dan niet automatisch worden toegepast. Je kunt ook de volgorde aanpassen via de knoppen Move Down en Move Up.

Stap 15: Constraints-symbolen weergeven en verbergen

Constraints-symbolen kun je per selectie of voor de hele tekening tonen of verbergen:

Weergeven per selectie: Klik op Show/Hide Constraints, selecteer de geometrie en bevestig met rechtermuisklik. De symbolen van toepassing op de geselecteerde objecten worden weergegeven.

Alles weergeven: Klik op Show All om alle constraints-symbolen in de tekening zichtbaar te maken.

Alles verbergen: Klik op Hide All om alle constraints-symbolen te verbergen. De constraints blijven actief maar zijn niet langer zichtbaar.